FREDERIKE DE JONG OVER DE WETENSCHAP MET NIEUWE OGEN ZIEN

Toen Charles Darwin de evolutietheorie introduceerde, voelden veel mensen zich door de nieuwe inzichten bedreigd. Het strookte niet met hun christelijke levensvisie. Ze reageerden agressief en spottend. Hoe is dat nu, als je de vertrouwde wetenschappelijke levensvisie van veel mensen in twijfel trekt? Dan gebeurt hetzelfde. Ook dan reageren veel mensen verontwaardigd. InBeeld bij ZijSpreekt: Frederike de Jong over de wetenschap met nieuwe ogen zien.

Wat is jouw verhaal?
De wetenschappelijke uitgangspunten zijn niet langer houdbaar. We hebben een wetenschapspraktijk nodig die aandacht heeft voor morele vraagstukken om de huidige problemen rond technologisering, klimaat en migratie aan te kunnen pakken. Niet een wetenschap die, zoals nu, ‘waardevrijheid' nastreeft. Zo'n wetenschap speelt alleen mensen in de kaart die de zogenaamd neutrale wetenschappelijke ‘feiten' naar hun hand willen zetten.

Hoe kom je op dit onderwerp?
Als jongvolwassene ging ik filosofie studeren. Ik koos voor de richting kennis- en wetenschapsleer. Ik vroeg me af waarom zoveel mensen zoveel geloof hechtten aan ‘de waarheid van de wetenschap'. Ik vermoedde dat de studie filosofie mij op het spoor van een antwoord zou zetten.

Wie heeft je geïnspireerd?
Bruno Latour was destijds mijn grote inspirator. Toen ik hem kort geleden opnieuw tegenkwam, vond ik hem nog even inspirerend. Over wat een ‘feit' is, is hij duidelijk. Het is ‘een mix van steeds complexere en tegelijk steeds steviger onderbouwde modellen en metingen' (Oog in oog met Gaia, p. 45). Het is dus geen ‘gebeurtenis of omstandigheid waarvan de werkelijkheid vaststaat, doordat het ofwel zintuiglijk waargenomen ofwel instrumenteel gemeten kan worden', zoals wikipedia wil. Deze visie op feiten hoort bij het oude beeld van wetenschap. Wij zijn als mensheid toe aan een nieuw beeld.

Wat wil je bereiken met je verhaal?
In mijn lezingen verken ik de contouren van zo'n nieuwe visie op wetenschap. We gaan terug naar de wortels van het westerse denken (Plato, Aristoteles) om te achterhalen hoe we zijn gaan geloven in een werkelijkheid die garant zou kunnen staan voor ‘de feitelijkheid van onze feiten'. Een alternatief zoek ik in de oprechtheid van mensen die met elkaar de leefbaarheid van de aarde als ethische horizon voor ogen willen stellen. Ik stel het in de plaats van het uit handen geven van onze macht aan multinationals en politici die zich laten leiden door het grote geld. Niet omdat het anders kan, maar omdat het anders moet.

Frederike de Jong ook boeken voor een inspirerende lezing? Bekijk haar profiel en neem contact op met ZijSpreekt.

« terug  |   deel dit artikel op: deel dit artikel op twitter deel dit artikel op facebook deel dit artikel op linkedin
ACTUEEL CATEGORIEËN
ZIJSPREEKT IN DE MEDIA

Ruim 100 publicaties zijn er in februari 2019 verschenen over de genomineerden en prijswinnaars Vrouw in de Media Awards 2018 (landelijk en regionaal).

in de media overzicht »

ZIJSPREEKT TRAINING

"Erg leerzaam, heel spannend, rustiger praten, sjaal afdoen als ik presenteer, kort en bondig zijn". Enkele reacties van vier deelneemsters na een dag hard werken aan hun presentatie op het podium. Kasteel Woerden is de vaste locatie van de training Sprankelend Presenteren van ZijSpreekt. Bekijk de impressie.